Ποικιλόχρους Πιτυρίαση: Γιατί εμφανίζονται λευκές & καφέ κηλίδες στο δέρμα

Εμφανίζεται συχνότερα σε νέους ενήλικες και είναι ελαφρώς πιο συχνή στους άνδρες, αν και μπορεί να προσβάλει παιδιά, εφήβους και μεγαλύτερες ηλικίες.

Ευνοείται από τα θερμά και υγρά κλίματα και αφορά συχνά άτομα που ιδρώνουν έντονα. Συνήθως υποχωρεί τους χειμερινούς μήνες και υποτροπιάζει κάθε άνοιξη / καλοκαίρι.

Δεν θεωρείται μεταδοτική με τη συνήθη έννοια, ωστόσο ορισμένες φορές παρατηρείται σε περισσότερα του ενός μέλη της ίδιας οικογένειας.

Οφείλεται στην υπερανάπτυξη μυκήτων του γένους Malassezia, οι οποίοι αποτελούν φυσιολογικό τμήμα της χλωρίδας του δέρματος και τρέφονται από τα λιπίδιά του.

Υπό κανονικές συνθήκες οι μύκητες αυτοί ζουν συμβιωτικά στις σμηγματορροϊκές περιοχές (τριχωτό κεφαλής, πρόσωπο, στήθος) χωρίς να προκαλούν εξάνθημα. Δεν είναι πλήρως γνωστό γιατί κάποιες φορές πολλαπλασιάζονται πιο ενεργά και δημιουργούν τις χαρακτηριστικές κηλίδες.

Στις σκουρόχρωμες (υπερμελαγχρωματικές) μορφές, οι ζυμομύκητες προκαλούν διόγκωση των χρωστικών κοκκίων του δέρματος. Στις λευκές (υπομελαγχρωματικές) μορφές, μια ουσία που παράγουν οι μύκητες φαίνεται να αναστέλλει τη λειτουργία των μελανοκυττάρων. Οι ρόδινες μορφές εμφανίζουν ήπια φλεγμονή.

Διαβάστε επίσης: Υπερμελάγχρωση: Πώς προκαλούνται οι κηλίδες στο δέρμα σας και πώς αντιμετωπίζονται

Προσβάλλει κυρίως τον κορμό, τον αυχένα και τα χέρια, ενώ σπανιότερα εμφανίζεται σε άλλα σημεία. Οι κηλίδες μπορεί να είναι χαλκόχρωμες, ανοιχτότερες από το γύρω δέρμα ή ρόδινες. Στα πιο σκουρόχρωμα δέρματα είναι πιο συχνές οι ανοιχτόχρωμες κηλίδες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ασυμπτωματική, αν και ορισμένα άτομα αναφέρουν ήπιο κνησμό (φαγούρα).

Οι ανοιχτές ή σκούρες κηλίδες δεν είναι κατά κανόνα πιο επιρρεπείς στο ηλιακό έγκαυμα σε σχέση με το υπόλοιπο δέρμα. Οι διάφορες μορφές (υπερμελαγχρωματική, υπομελαγχρωματική, ρόδινη) μπορεί ενίοτε να συνυπάρχουν, ενώ η ρόδινη μορφή συχνά συνοδεύει τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.

Η διάγνωση είναι συνήθως κλινική. 

Επιπλέον, μπορεί να φανούν χρήσιμες ορισμένες εξετάσεις:

• Εξέταση με λυχνία Wood (μαύρο φως), όπου οι προσβεβλημένες περιοχές μπορεί να εμφανίσουν κιτρινοπράσινο φθορισμό.
• Δερματοσκόπηση, που αναδεικνύει ωχρότητα, αμυδρό δίκτυο χρωστικής και απολέπιση
• Μικροσκοπική εξέταση ξέσματος δέρματος, όπου διακρίνονται οι χαρακτηριστικές μυκητιασικές δομές.
• Σπανιότερα, καλλιέργεια ή βιοψία δέρματος σε δυσδιάκριτες περιπτώσεις.

Στις ήπιες μορφές χρησιμοποιούνται τοπικά αντιμυκητιασικά: σαμπουάν με θειούχο σελήνιο, τοπικές κρέμες ή σαμπουάν αζολικών παραγόντων (π.χ. κετοκοναζόλη, εκονοζόλη) ή γέλη τερμπιναφίνης. Το σκεύασμα εφαρμόζεται ευρέως στο δέρμα από τη γνάθο και κάτω, παραμένει 5-15 λεπτά και κατόπιν ξεπλένεται· συνήθως, καθημερινά για μία εβδομάδα και έπειτα, εβδομαδιαία για έναν μήνα.

Στις εκτεταμένες ή ανθεκτικές περιπτώσεις χορηγούνται από το στόμα αντιμυκητιασικά (ιτρακοναζόλη, φλουκοναζόλη). Η από του στόματος τερμπιναφίνη, αν και αποτελεσματική σε άλλες μυκητιάσεις, δεν δρα στην ποικιλόχρου πιτυρίαση.

Για την πρόληψη των υποτροπών, η περιοδική επανάληψη ενός τοπικού σκευάσματος (π.χ. σαμπουάν με θειούχο σελήνιο) μία φορά τον μήνα συμβάλλει στο να μην επανεμφανιστεί.

Η ποικιλόχρους πιτυρίαση ανταποκρίνεται καλά στη θεραπεία, υποτροπιάζει όμως συχνά όταν οι συνθήκες ευνοούν εκ νέου τους μύκητες. Η λεπτή απολέπιση στην επιφάνεια αποτελεί ένδειξη ενεργού λοίμωξης· μόλις εξαφανιστεί, η λοίμωξη θεωρείται ότι έχει υποχωρήσει.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο αποχρωματισμός μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες ή και μήνες μετά τη θεραπεία, ιδίως οι λευκές κηλίδες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η θεραπεία απέτυχε. Η περιοδική χρήση τοπικής αγωγής περιορίζει τον κίνδυνο υποτροπής, ειδικά με την επιστροφή της ζέστης και της υγρασίας.