Έρπης και ήλιος: Γιατί προκαλούνται περισσότερες εξάρσεις το καλοκαίρι

Ο έρπης γεννητικών οργάνων προκαλείται από τον ιό του απλού έρπητα (herpes simplex virus – HSV). Υπάρχουν δύο τύποι του ιού, HSV 1 και 2. Και οι δύο μπορούν να μολύνουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού, αλλά και το στόμα, τα χείλη, τη μύτη, τα δάχτυλα και τα χέρια. 

Διαβάστε περισσότερα: Έρπης Γεννητικών Οργάνων

Ο έρπης επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους. Ενώ ορισμένοι άνθρωποι είναι ασυμπτωματικοί, δηλαδή φέρουν τον ιό HSV-1 αλλά δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμά του, άλλοι θα βιώσουν συχνές εξάρσεις.

Το φως του ήλιου μπορεί να πυροδοτήσει τον επιχείλιο έρπητα, κυρίως λόγω της υπεριώδους (UV) ακτινοβολίας. Η υπερβολική έκθεση στην UV ακτινοβολία μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποτέλεσμα αυτό να μην μπορεί πλέον να κρατήσει υπό έλεγχο τον ιό HSV-1, προκαλώντας εξάρσεις επιχείλιου έρπητα. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο ιός μετακινείται από τα νευρικά γάγγλια προς τα δερματικά κύτταρα των χειλιών και του στόματος.

Οι εξάρσεις του ιού HSV-2 ή του έρπητα γεννητικών οργάνων πυροδοτούνται λιγότερο συχνά από τον ήλιο, καθώς η προσβεβλημένη περιοχή δεν είναι τόσο εκτεθειμένη, ωστόσο μπορεί και πάλι να συμβεί.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να μειώσετε μια έξαρση έρπητα που πυροδοτείται από τον ήλιο είναι, όπως είναι αναμενόμενο, να αποφεύγετε τον ήλιο. Ωστόσο, αυτό ίσως να μην είναι εφικτό για τους περισσότερους ανθρώπους· ακόμη κι αν προσπαθήσετε σκόπιμα να αποφύγετε τον ήλιο, είναι πιθανό να έρθετε σε επαφή μαζί του σε κάποια στιγμή της ημέρας.

Παρόλο που οι UV ακτίνες μάς προσφέρουν βιταμίνη D, η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο μπορεί να είναι επιβλαβής. Αν υπάρχει κίνδυνος να πάθετε ηλιακό έγκαυμα, τότε διατρέχετε κίνδυνο έξαρσης έρπητα. Αν και δεν μπορείτε να αποφύγετε εντελώς τον ήλιο, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να προστατευτείτε μετά την έκθεση στον ήλιο:

• Χρησιμοποίηστε πάντα αντηλιακό (SPF) πριν βγείτε από το σπίτι. Γενικά, υπάρχει η τάση να βάζουμε αντηλιακό μόνο όταν πρόκειται να πάμε στην παραλία ή να κάνουμε ηλιοθεραπεία, όμως η αντηλιακή προστασία είναι κάτι που όλοι θα έπρεπε να εφαρμόζουμε στο δέρμα μας καθημερινά για την καλή υγεία του. Αν πάτε κάπου όπου θα είστε άμεσα εκτεθειμένοι στον ήλιο, πάρτε μαζί σας αντηλιακό για να το ανανεώνετε όποτε χρειάζεται.
• Ενυδατώστε και τα χείλη σας με lip balm που περιέχει SPF.
• Φορέστε καπέλο για να καλύψετε το πρόσωπο και τα χείλη σας από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία.
• Αποφύγετε τη χρήση solarium, τεχνητού μαυρίσματος ή οποιουδήποτε παρόμοιου μέσου που παράγει UV ακτινοβολία, καθώς αυτό μπορεί να εξασθενήσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα, αυξάνοντας τον κίνδυνο έξαρσης έρπητα.

Διαβάστε επίσης: Πώς να προστατεύσετε το δέρμα σας από τον ήλιο

Οι εξάρσεις που προκαλούνται από τον ήλιο είναι πιθανό να έχουν τα ίδια συμπτώματα με εκείνες που προκαλούνται από άλλους παράγοντες, οπότε το πρωτόκολλο θεραπείας είναι συνήθως το ίδιο. 

Στον στοματικό έρπητα, τα συμπτώματα εκδηλώνονται συνήθως με τη μορφή επιχείλιου έρπητα, ξεκινώντας με ένα αίσθημα καύσου, φαγούρας και ερυθρότητα στα χείλη για 1-2 ημέρες, πριν σχηματιστούν επώδυνες φυσαλίδες γεμάτες υγρό στην άκρη του χείλους, οι οποίες στη συνέχεια κάνουν κρούστα και επουλώνονται μετά από περίπου πέντε ημέρες. 

Στον έρπητα γεννητικών οργάνων, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο ή φαγούρα, μικρά κόκκινα εξογκώματα ή λευκές φυσαλίδες, και έλκη, στην περιοχή του κόλπου, του πέους, του οσχέου, των γλουτών, των μηρών, του πρωκτού, ακόμη και του στόματος.

Αν και δεν υπάρχει θεραπεία οριστικής ίασης για τον έρπητα του στόματος, αρκετές θεραπευτικές επιλογές μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στην μείωση της συχνότητας των εξάρσεων.

Αντιικά φάρμακα

Οι συνταγογραφούμενες αντιικές θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στην επιτάχυνση της επούλωσης και στην μείωση της σοβαρότητας των εξάρσεων. Οι πιο κοινές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Ακυκλοβίρη: Διατίθεται σε από του στόματος και τοπικές μορφές για την μείωση της αναπαραγωγής του ιού (παλαιότερο φάρμακο)
• Βαλακυκλοβίρη: Αποτελεσματική για την μείωση της διάρκειας των εξάρσεων.
• Φαμκυκλοβίρη: Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία επαναλαμβανόμενων περιπτώσεων στοματικού έρπητα.

Συμπληρωματικές θεραπείες και αλλαγές στον τρόπο ζωής

Εκτός από τις φαρμακευτικές, αρκετές συμπληρωματικές θεραπείες μπορούν να ανακουφίσουν από την ενόχληση:

• Κρύες κομπρέσες: Η περιοδική εφαρμογή παγοκύστης μπορεί να βοηθήσει στην καταπράυνση του πόνου και στην μείωση του οιδήματος.
• Lip Balms με αντηλιακό: Η προστασία των χειλιών από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να αποτρέψει τις εξάρσεις.
• Υγιές ανοσοποιητικό σύστημα: Η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση και η διαχείριση του στρες μπορούν να βοηθήσουν στην ελαχιστοποίηση της υποτροπής.

Προληπτικές στρατηγικές

Για την πρόληψη της εξάπλωσης του έρπητα του στόματος και την ελαχιστοποίηση των εξάρσεων:

• Αποφύγετε την άμεση επαφή: Αποφύγετε να φιλήσετε άλλους ή να μοιραστείτε αντικείμενα μαζί τους κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης.
• Πρακτικές καλής υγιεινής: Πλένετε συχνά τα χέρια σας, ειδικά αφού αγγίξετε πληγή επιχείλιου έρπητα.
• Προστασία κατά την στενή επαφή: Κατά τη διάρκεια του στοματικού σεξ, η χρήση προστασίας όπως τα οδοντικά φράγματα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μετάδοσης.

Μολονότι η ερπητική λοίμωξη παρέρχεται από μόνη της, συνιστάται η χορήγηση ειδικών αντι-ιικών φαρμάκων, τα οποία μειώνουν την διάρκεια και τη βαρύτητα του επεισοδίου και επιταχύνουν την επούλωση.

Σε περίπτωση συχνών επεισοδίων συνιστάται η προφυλακτική χορήγηση καθημερινής αντι-ιικής αγωγής προκειμένου να μειωθεί η συχνότητα και η βαρύτητα των υποτροπών.