Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα στους άντρες: Ποια σημάδια να προσέξετε
Συμπτώματα, πρώιμες ενδείξεις και πότε χρειάζεται εξέταση: Ένας πρακτικός οδηγός πρόληψης για το Movember.
Το Movember είναι μια παγκόσμια εκστρατεία ενημέρωσης για την ανδρική υγεία, που πραγματοποιείται κάθε Νοέμβριο. Ξεκίνησε στην Αυστραλία στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και σήμερα συμμετέχουν χιλιάδες άνδρες σε όλο τον κόσμο, αφήνοντας μουστάκι για έναν μήνα ως σύμβολο υποστήριξης. Στόχος της είναι να σπάσει τη σιωπή γύρω από θέματα όπως ο καρκίνος του προστάτη και των όρχεων, η ψυχική υγεία και η σεξουαλική υγεία.
Η πρόληψη είναι το πιο ισχυρό «όπλο» που διαθέτουμε. Πολλοί άνδρες αναβάλλουν την επίσκεψη στον γιατρό από ντροπή, φόβο ή επειδή θεωρούν ότι «δεν τους αφορά». Στην περίπτωση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ), η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές και σε μετάδοση στον/στη σύντροφο. Η έγκαιρη διάγνωση, αντίθετα, κάνει τη θεραπεία πιο απλή και πιο αποτελεσματική.
Γιατί τα ΣΜΝ στους άντρες περνούν συχνά απαρατήρητα
Πολλές λοιμώξεις δεν προκαλούν συμπτώματα στην αρχή ή δίνουν τόσο ήπια συμπτώματα που εύκολα αγνοούνται. Ένας άνδρας μπορεί να έχει ΣΜΝ και να το μεταδίδει χωρίς να το γνωρίζει. Γι’ αυτό η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη λοίμωξη. Εάν είχατε κάποια ύποπτη/μη ασφαλή επαφή ή αλλαγή συντρόφου, ο προληπτικός έλεγχος αξίζει ακόμη και όταν νιώθετε απολύτως καλά.
Διαβάστε επίσης: Γιατί οι άνδρες δεν πηγαίνουν στο γιατρό για συμπτώματα σεξουαλικού νοσήματος ή καρκίνου πέους;
Ποια είναι τα πιο συχνά ΣΜΝ στους άνδρες
Κάθε ΣΜΝ έχει τα δικά του χαρακτηριστικά. Ορισμένα θεραπεύονται εύκολα, άλλα χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση και κάποια μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα αν αγνοηθούν. Η γνώση των πιο συχνών λοιμώξεων σάς βοηθά να καταλάβετε τι αντιμετωπίζετε σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος.
Γονοκοκκική ουρηθρίτιδα (Γονόρροια)
Η Γονόρροια (ή Βλεννόρροια) είναι ένα σχετικά συχνό νόσημα που μεταδίδεται εύκολα με τη σεξουαλική επαφή (κολπική, στοματική, πρωκτική) μεταξύ ατόμων του ιδίου ή του άλλου φύλου. Μεταδίδεται επίσης μέσω σεξουαλικών βοηθημάτων (sex toys). Μπορεί να προσβάλλει την ουρήθρα, τον κόλπο, τον πρωκτό, το φάρυγγα και τους οφθαλμούς. Εκδηλώνεται στους άντρες με έκκριμα από την ουρήθρα, συνήθως πρωινό, και πόνο ή δυσφορία κατά την ούρηση.
Διαβάστε περισσότερα: Γονόρροια: Αίτια, διάγνωση και θεραπεία
Χλαμύδια
Η λοίμωξη από χλαμύδια είναι από τις πιο κοινές σεξουαλικά μεταδιδόμενες νόσους μέσω βακτηρίου. Στους άντρες μπορεί να προκαλέσει ελαφρύ, υδαρές ουρηθρικό έκκριμα, πρήξιμο και πόνο στους όρχεις. Μεταδίδονται με το κολπικό, στοματικό και πρωκτικό σεξ. Μπορείτε επίσης να κολλήσετε από σεξουαλικά βοηθήματα (sex toys) που δεν έχουν καθαριστεί καλά. Σε πολλές περιπτώσεις σε άνδρες και γυναίκες, η λοίμωξη είναι ασυμπτωματική.
Διαβάστε περισσότερα: Χλαμύδια: Αίτια, διάγνωση και θεραπεία
Έρπης Γεννητικών Οργάνων
Ο έρπης γεννητικών οργάνων προκαλείται από τον ιό του απλού έρπητα (herpes simplex virus – HSV). Υπάρχουν δύο τύποι του ιού, HSV 1 και 2. Και οι δύο μπορούν να μολύνουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού, αλλά και το στόμα, τα χείλη, τη μύτη, τα δάχτυλα και τα χέρια.
Διαβάστε περισσότερα: Έρπης Γεννητικών Οργάνων: Αίτια, διάγνωση και θεραπεία
Κονδυλώματα (HPV Λοίμωξη)
Τα κονδυλώματα γεννητικών οργάνων είναι το συχνότερο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, το οποίο οφείλεται στον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV – Human PapillomaVirus). Υπάρχουν πάνω από 150 διαφορετικοί τύποι του ιού. Κάποιοι τύποι (κυρίως ο 6 και 11) προκαλούν κονδυλώματα, ενώ άλλοι τύποι ευθύνονται για εντελώς αθώες βλάβες, όπως οι μυρμηκιές σε άλλα σημεία του σώματος. Τελευταία υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για συσχέτιση του ιού με καρκίνο στο πέος, στον πρωκτό και στο λάρυγγα.
Διαβάστε περισσότερα: Κονδυλώματα (HPV Λοίμωξη): Αίτια, διάγνωση και θεραπεία
Σύφιλη
Η σύφιλη εκδηλώνεται και στα δύο φύλα με έλκος (πληγή) των γεννητικών οργάνων ή του στόματος. Το έλκος είναι συνήθως ανώδυνο και κλείνει μόνο του μετά από λίγες εβδομάδες. Συνυπάρχει διόγκωση λεμφαδένων. Ακολουθεί εξάνθημα κορμού, παλαμών, πελμάτων που εύκολα συγχέεται με άλλα δερματικά νοσήματα. Αν η νόσος μείνει χωρίς θεραπεία, μετά από πολλά έτη μπορεί να προσβάλει την καρδιά, τους οφθαλμούς και το νευρικό σύστημα αφήνοντας μόνιμες βλάβες.
Διαβάστε περισσότερα: Σύφιλη: Αίτια, διάγνωση και θεραπεία
Ηπατίτιδα Β και C
Η Ηπατίτιδα Β οφείλεται στον ιό HBV. Είναι πολύ μεταδοτικός (περίπου 100 φορές περισσότερο από τον ιό του AIDS, τον HIV). Μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής, αιματογενώς (π.χ. από κοινή χρήση σύριγγας, τραύμα κ.λπ.) και από τη μητέρα στο παιδί κατά την κύηση/τοκετό/γαλουχία. Υπάρχει μια πολύ μικρή πιθανότητα μετάδοσης μέσω μολυσμένων αντικειμένων όπως ξυραφάκια, οδοντόβουρτσες κ.λπ.
Η ηπατίτιδα C μεταδίδεται κυρίως αιματογενώς, δηλαδή από μολυσμένες σύριγγες, από μετάγγιση μολυσμένου αίματος, από μη αποστειρωμένα χειρουργικά εργαλεία κ.λπ. Δυνατή είναι επίσης η μετάδοση μέσω σεξουαλικής επαφής, καθώς και από την μητέρα στο παιδί κατά την κύηση. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν συμπτώματα. Κάποιοι άλλοι μπορεί να εμφανίσουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως κόπωση, αρθραλγίες / μυαλγίες, ναυτία κ.λπ. μερικές εβδομάδες μετά τη μόλυνση
Διαβάστε περισσότερα: Ηπατίτιδες: Αίτια, διάγνωση και θεραπεία
HIV / AIDS
Η προσβολή από τον ιό HIV έχει ως αποτέλεσμα μια χρόνια λοίμωξη, η οποία με τη χρήση των σύγχρονων φαρμάκων μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια. Διακρίνουμε δύο τύπους του ιού (Ι και ΙΙ), καθώς και αρκετούς υπο-τύπους. Προσβάλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα και ειδικότερα τα λεμφοκύτταρα, προκαλώντας μια προοδευτική έκπτωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού. Μεταδίδεται με την σεξουαλική επαφή, αιματογενώς (μεταγγίσεις, κοινή χρήση συρίγγων, τραυματισμοί), καθώς και συγγενώς (από τη μητέρα στο παιδί κατά την κύηση).
Διαβάστε περισσότερα: HIV/AIDS και δερματικές παθήσεις: Τι πρέπει να γνωρίζετε
Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσετε, αν νιώθετε ενόχληση στο πέος σας
Έκκριμα από την ουρήθρα: ένα από τα πιο συχνά σημάδια
Ένα υδαρές, θολό, λευκό, κίτρινο ή πρασινωπό έκκριμα από το πέος, ειδικά το πρωί, μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη. Συχνότερες αιτίες είναι τα χλαμύδια, η γονόρροια, η τριχομονάδα και το μυκόπλασμα. Το έκκριμα δεν είναι φυσιολογικό εύρημα και χρειάζεται εξέταση.
Κάψιμο ή πόνος κατά την ούρηση
Η καύση, το τσούξιμο ή ο πόνος όταν ουρείτε, συχνά με αίσθημα ότι πρέπει να ουρήσετε πιο συχνά, συνδέεται με την ουρηθρίτιδα. Αν και μπορεί να οφείλεται και σε μη σεξουαλικής αιτιολογίας λοίμωξη του ουροποιητικού, όταν συνυπάρχει με πρόσφατη επαφή υψηλού κινδύνου θα πρέπει να ελεγχθεί και για ΣΜΝ.
Διαβάστε επίσης: Αίσθημα καύσου στο πέος: Αιτίες, συμπτώματα και θεραπεία
Έλκη, πληγές και φυσαλίδες στα γεννητικά όργανα
Μια ανώδυνη, στρογγυλή πληγή στο πέος, στο όσχεο, στον πρωκτό ή στο στόμα μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι της σύφιλης και συχνά περνά απαρατήρητη, επειδή δεν πονά και υποχωρεί από μόνη της, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η λοίμωξη έχει περάσει. Αντίθετα, ομάδες επώδυνων φυσαλίδων που σπάνε και σχηματίζουν επιφανειακά έλκη μπορεί να υποδεικνύουν έρπητα των γεννητικών οργάνων. Συχνά προηγείται κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή φαγούρα στην περιοχή.
«Σπυράκια» στο πέος και αλλαγές στο δέρμα
Μικρές, σαρκώδεις ή «κουνουπιδοειδείς» εξωφυτικές βλάβες στα γεννητικά όργανα ή γύρω από τον πρωκτό αποτελούν χαρακτηριστικό σημάδι των κονδυλωμάτων, που οφείλονται στον ιό HPV.
Διαβάστε επίσης: Κονδυλώματα: Πόσο καιρό μπορεί να παραμείνει αδρανής ο ιός στο σώμα μας χωρίς συμπτώματα;
Φαγούρα και ερεθισμός στην ηβική περιοχή
Έντονος κνησμός στην περιοχή των γεννητικών οργάνων μπορεί να οφείλεται σε φθειρίαση (ψείρες της ηβικής χώρας), ψώρα, τριχομονάδα ή άλλες λοιμώξεις και δερματικές παθήσεις.
Διαβάστε επίσης: Ερεθισμοί στο πέος: Τι τους προκαλεί και πώς αντιμετωπίζονται
Πόνος ή οίδημα στους όρχεις
Πόνος, ευαισθησία, ερυθρότητα ή πρήξιμο στους όρχεις μπορεί να υποδηλώνει επιδιδυμίτιδα, μια φλεγμονή που προκαλείται συχνά από χλαμύδια ή γονόρροια. Εφόσον δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα.
Διαβάστε επίσης: Βαλανίτιδα: Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενο Νόσημα ή κάτι άλλο; Πώς να ξεχωρίσετε τα συμπτώματα
Πυρετός, κόπωση και διογκωμένοι λεμφαδένες
Ένα γριππώδες σύνδρομο με πυρετό, κόπωση, πονόλαιμο, μυαλγίες και διογκωμένους λεμφαδένες μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζεται με πρώιμη λοίμωξη από τον ιό HIV ή με άλλα ΣΜΝ. Τα συμπτώματα αυτά είναι μη ειδικά, γι’ αυτό η εξέταση είναι ο μόνος τρόπος για βέβαιο συμπέρασμα.
Συμπτώματα από το στόμα, τον λαιμό ή τον πρωκτό
Τα ΣΜΝ δεν περιορίζονται στα γεννητικά όργανα. Ανάλογα με το είδος της επαφής, μπορεί να εμφανιστούν πονόλαιμος που επιμένει, πληγές στο στόμα, πόνος, κνησμός, αιμορραγία ή έκκριμα από τον πρωκτό. Ενημερώστε τον γιατρό σας για το ιστορικό σας, ώστε να γίνει σωστός και πλήρης έλεγχος.
Γιατί είναι σημαντικη η χρήση προφυλακτικού και ο εμβολιασμός
Η σωστή και σταθερή χρήση προφυλακτικού μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης των περισσότερων ΣΜΝ.
Διαβάστε επίσης: Αλλεργία στα προφυλακτικά: Αιτίες, συμπτώματα και εναλλακτικές λύσεις
Ο εμβολιασμός κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β προσφέρει επιπλέον προστασία, ενώ ο τακτικός προληπτικός έλεγχος, ειδικά αν έχετε περισσότερους από έναν συντρόφους, επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση.
Η ανοιχτή επικοινωνία με τον/την σύντροφό σας είναι εξίσου σημαντική.
Εάν παρατηρείτε ερυθρότητα, ερεθισμό ή άλλα ενοχλητικά συμπτώματα στη γεννητική περιοχή, ή για οποιαδήποτε απορία έχετε σχετικά με τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, μπορείτε να επικοινωνήσετε άμεσα μαζί μας.
*Photo credit: Magnific