Ψωρίαση το φθινόπωρο και τον χειμώνα: Τι προκαλεί τις εξάρσεις και πώς να τις αντιμετωπίσετε
Γιατί η ψωρίαση επιδεινώνεται με το κρύο, ποιοι παράγοντες ευθύνονται και ποιες λύσεις μπορούν να σας προστατεύσουν τους πιο απαιτητικούς μήνες του χρόνου.
Ο Οκτώβριος σηματοδοτεί την αλλαγή του καιρού: οι μέρες μικραίνουν, οι θερμοκρασίες πέφτουν και οι περισσότεροι από εμάς περνάμε όλο και περισσότερες ώρες σε κλειστούς χώρους. Για πολλούς ανθρώπους με ψωρίαση, αυτή η μετάβαση συνοδεύεται από ξηρότητα, φαγούρα και νέες εξάρσεις στους αγκώνες, τα γόνατα και το τριχωτό της κεφαλής. Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να προετοιμαστεί το δέρμα σας πριν φτάσει ο χειμώνας.
Ο μήνας αυτός έχει επιπλέον ξεχωριστή σημασία, καθώς στις 29 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης, με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για μια πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, όχι μόνο σωματικά αλλά και ψυχολογικά. Η γνώση των παραγόντων που πυροδοτούν τις εξάρσεις είναι το πρώτο βήμα για να τις προλάβετε και να ζήσετε πιο άνετα.
Αν έχετε κουραστεί να φοβάστε το φθινόπωρο και τον χειμώνα λόγω της ταλαιπωρίας που προκαλούν στους αγκώνες, τα γόνατα και το τριχωτό της κεφαλής σας, αξίζει να μάθετε τι επιδεινώνει την ψωρίαση με το κρύο και πώς μπορείτε να το αντιμετωπίσετε.
Διαβάστε περισσότερα: Ψωρίαση
Τι προκαλεί εξάρσεις ψωρίασης όλο τον χρόνο;
Για να καταλάβουμε τι προκαλεί τις εξάρσεις της ψωρίασης, είναι καλό να γνωρίζουμε πώς λειτουργεί το φυσιολογικό δέρμα. Περίπου κάθε 28-30 ημέρες, ένα φυσιολογικό κύτταρο του δέρματος ωριμάζει και αποβάλλεται από την επιφάνεια του σώματος, καθώς ο οργανισμός παράγει νεότερα κύτταρα. Στους ασθενείς με ψωρίαση, η διαδικασία αυτή γίνεται πολύ πιο γρήγορα: τα κύτταρα του δέρματός τους ωριμάζουν μέσα σε μόλις τέσσερις με επτά ημέρες και, αντί να αποβληθούν για να δώσουν χώρο σε νέα κύτταρα, συσσωρεύονται και σχηματίζουν φολιδωτές βλάβες (λέπια, παχιά ή και πιο λεπτά, όπως η πιτυρίαση στο τριχωτό της κεφαλής).
Διαβάστε επίσης: Ψωρίαση: Πώς επηρεάζει ολόκληρο το σώμα μας
Η πάθηση αυτή οφείλεται σε δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, για αυτό και οι εξάρσεις συνδέονται με τη διαδικασία επούλωσης του οργανισμού. Οι βλάβες μπορεί να εμφανιστούν όταν το δέρμα προσπαθεί να επουλώσει έναν τραυματισμό ή μετά από μια λοίμωξη, όπως η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα. Οι ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιάσουν εξάρσεις σε περιόδους ψυχολογικού στρες, καθώς απελευθερώνονται ορμόνες που ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η φλεγμονή και να επιταχύνεται η παραγωγή κυττάρων.
Διαβάστε επίσης: Ψωρίαση: 7 τρόποι για να ανακουφιστείτε από τον κνησμό
Γιατί οι κρύοι μήνες επιδεινώνουν τους συνήθεις παράγοντες πρόκλησης ψωρίασης
Η ψωρίαση τείνει να επιδεινώνεται το φθινόπωρο και τον χειμώνα για διάφορους λόγους που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα:
Συχνότερες λοιμώξεις
Το φθινόπωρο και ιδιαίτερα τον χειμώνα, οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, η γρίπη και η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα εξαπλώνονται ραγδαία, με αποτέλεσμα το ανοσοποιητικό να υπερδραστηριοποιείται. Όσο πιο συχνά αρρωσταίνει ένας ασθενής με ψωρίαση, τόσο πιθανότερο είναι να παρουσιάσει έξαρση.
Εποχική κατάθλιψη
Δεν είναι μυστικό ότι ο σκοτεινός, κρύος και μουντός καιρός μπορεί να μας επηρεάσει αρνητικά. Δυστυχώς, η θλίψη του φθινοπώρου και του χειμώνα επηρεάζει ορισμένους περισσότερο από άλλους, προκαλώντας κατάθλιψη και άγχος που μπορεί να διαρκέσουν μήνες (διάγνωση γνωστή ως Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή). Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Academy of Dermatology, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατάθλιψης οι ασθενείς με ψωρίαση τείνουν να εμφανίζουν φλεγμονώδη απόκριση στο δέρμα τους. Το ψυχολογικό στρες απελευθερώνει κορτιζόλη και τα αυξημένα επίπεδά της επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του δερματικού φραγμού, οδηγώντας σε εξάρσεις ψωρίασης.
Αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ
Σύμφωνα με ερευνητές του Τμήματος Γαστρεντερολογίας του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ, η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνεται, καθώς μειώνονται η θερμοκρασία και οι ώρες ηλιοφάνειας. Ένας βασικός λόγος είναι ότι το κρύο και η έλλειψη ηλιοφάνειας προκαλούν θλίψη και οι άνθρωποι στρέφονται στο αλκοόλ για να την αντιμετωπίσουν. Ωστόσο, και η περίοδος των εορτών οδηγεί σε μεγαλύτερη κατανάλωση, λόγω των οικογενειακών συναντήσεων και των γιορτινών εκδηλώσεων. Στους ασθενείς με ψωρίαση, το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει βλάβες, καθώς ξηραίνει το δέρμα και αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Διαβάστε επίσης: Ψωρίαση: Τα ένοχα τρόφιμα που επιδεινώνουν την αυτοάνοση πάθηση
Πώς οι πιο σκοτεινές μέρες και οι χαμηλότερες θερμοκρασίες συμβάλλουν στις εξάρσεις ψωρίασης
Οι ερευνητές έχουν επίσης διαπιστώσει ότι η υπεριώδης ακτινοβολία του ηλίου επιβραδύνει την παραγωγή κυττάρων του δέρματος, με αποτέλεσμα να σχηματίζονται λιγότερα συσσωρευμένα λέπια. Για αυτό πολλοί ασθενείς με ψωρίαση δυσκολεύονται λιγότερο το καλοκαίρι, ενώ έχουν περισσότερες εξάρσεις όταν το φθινόπωρο και τον χειμώνα περνούν περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους (ή καλύπτουν το δέρμα τους με πιο ζεστά ρούχα).
Μια μελέτη του 2021 στο νοσοκομείο Xiangya του Πανεπιστημίου Central South στην Κίνα έδειξε ότι οι ασθενείς με επαγγέλματα που συνεπάγονται μεγαλύτερη έκθεση στο ηλιακό φως τους κρύους μήνες (όπως στη γεωργία και στις κατασκευές) είχαν λιγότερα επεισόδια εποχικής επιδείνωσης, ενώ όσοι εργάζονταν σε εσωτερικούς χώρους επηρεάζονταν περισσότερο. Επιπλέον, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πιο σύντομες ημέρες του φθινοπώρου και του χειμώνα σημαίνουν λιγότερο χρόνο για την απορρόφηση ηλιακού φωτός.
Διαβάστε επίσης: Ψωρίαση το Καλοκαίρι: Συμβουλές για ήλιο, θάλασσα και πισίνα
Οι κρύοι μήνες στερούνται επίσης την υγρασία που υπάρχει στα τέλη της άνοιξης και το καλοκαίρι. Όχι μόνο ο εξωτερικός αέρας είναι ξηρός, αλλά και η λειτουργία της θέρμανσης στα σπίτια μας ξηραίνει τον εσωτερικό αέρα. Όταν στην ατμόσφαιρα λείπει η υγρασία, το δέρμα αφυδατώνεται. Για όσους έχουν ψωρίαση, το ξηρό δέρμα κάνει τη φαγούρα και τον ερεθισμό ακόμη χειρότερα.
Μια έρευνα που ανέλυσε πώς επηρεάζει ο χειμώνας τους ασθενείς με ψωρίαση σε όλο τον κόσμο έδειξε ότι περισσότεροι άνθρωποι στο Βόρειο Ημισφαίριο (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία) παρουσίασαν εξάρσεις σε σχέση με το Νότιο Ημισφαίριο (Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία). Οι ερευνητές συμπέραναν ότι οι χαμηλότερες θερμοκρασίες προκαλούν φυσιολογικές αλλαγές, όπως ξηρό δέρμα, έκπτωση της λειτουργίας των αγγείων του δέρματος και πιο αργή αποκατάσταση μετά από βλάβη του φραγμού.
Πώς να αντιμετωπίσετε τις εξάρσεις ψωρίασης λόγω κρύου
Παρόλο που η ψωρίαση δεν θεραπεύεται οριστικά, υπάρχουν τρόποι να περιορίσετε τις επιπτώσεις της, ιδιαίτερα το φθινόπωρο και τον χειμώνα:
Ενυδατωθείτε
Το ξηρό δέρμα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα πρόκλησης, οπότε η επαρκής ενυδάτωση βοηθά. Είναι σημαντικό όχι μόνο να χρησιμοποιείτε ενυδατικές λοσιόν και κρέμες (ζητήστε συστάσεις από τον δερματολόγο σας), αλλά και να πίνετε άφθονο νερό και να καταναλώνετε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και θρεπτικά συστατικά, όπως τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Ε (π.χ. πράσινα φυλλώδη λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης) και τρόφιμα πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (όπως ψάρι, ξηροί καρποί και σπόροι). Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε υγραντήρα στο σπίτι σας για να προσθέσετε υγρασία στον αέρα.
Διαβάστε επίσης: 5 συμβουλές περιποίησης για ξηρό και αφυδατωμένο δέρμα
Εκτεθείτε στον ήλιο
Η έλλειψη υπεριώδους ακτινοβολίας το φθινόπωρο και τον χειμώνα πυροδοτεί την ψωρίαση, οπότε ένα ταξίδι σε έναν ηλιόλουστο προορισμό θα ήταν ιδανικό.
Διαβάστε επίσης: Πώς να προστατεύσετε το δέρμα σας από τον ήλιο
Διατηρήστε την υγεία σας
Το συχνό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή επαφής με ασθενείς είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε τις λοιμώξεις. Αν κάνετε λοίμωξη, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε γιατρό το συντομότερο δυνατό για να λάβετε αντιβίωση, ώστε να δώσετε ένα διάλειμμα στο ανοσοποιητικό σας. Ορισμένοι ασθενείς με υποτροπιάζουσα στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα νιώθουν ανακούφιση μετά την αφαίρεση των αμυγδαλών, οπότε αξίζει να συζητήσετε με τον γιατρό σας αυτή την επιλογή για την αποφυγή μελλοντικών λοιμώξεων.
Βρείτε τη χαρά
Επειδή το ψυχολογικό στρες μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της ψωρίασης, μπορεί να βρείτε ανακούφιση κάνοντας ό,τι σας ευχαριστεί. Γελάστε με φίλους, χαλαρώστε με ένα μασάζ, γυμναστείτε για να απελευθερώσετε ενδορφίνες που μειώνουν το στρες. Αν πάσχετε από Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή, σκεφτείτε να επισκεφθείτε έναν ψυχοθεραπευτή που μπορεί να σας προτείνει τεχνικές αντιμετώπισης της κατάθλιψης. Την τελευταία δεκαετία, η σχέση ανάμεσα στην ψυχική υγεία και την ψωριασική νόσο έχει ενισχυθεί σημαντικά και ο δερματολόγος σας θα χαρεί να σας παραπέμψει σε έναν ψυχίατρο που εμπιστεύεται.
Εφόσον χρειαστεί, μπορούμε να προσφέρουμε στους ασθενείς μας ολοκληρωμένη, διεπιστημονική προσέγγιση σε συνεργασία με κλινικό Ψυχολόγο: Ιατρείο – Συνεργασίες
Η αντιμετώπιση της Ψωρίασης περιλαμβάνει εκτός από τα παραπάνω μέτρα, την χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής (τοπικής ή συστηματικής), ώστε να πετύχουμε τον θεραπευτικό μας στόχο που δεν είναι άλλος από την πλήρη εξάλειψη των βλαβών.
Ο Dr. Κανελλέας Αντώνιος έχει σημαντική κλινική εμπειρία στην αντιμετώπιση ασθενών με Ψωρίαση και έχει συμμετάσχει σε αντίστοιχες κλινικές μελέτες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μας τιμούν με την εμπιστοσύνη τους ασθενείς με Ψωρίαση από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Αν θέλετε να εξεταστείτε ή να ρωτήσετε περισσότερες πληροφορίες για την Ψωρίαση, μπορείτε να επικοινωνήσετε άμεσα μαζί μας.
*Πηγή: forefrontdermatology.com
**Photo credit: Magnific
